Dilin Yüzü

Türkçe yapı olarak dünya dilleri arasında sondan eklemelidir. Sözcüğe gelen ek, yapım(yapan) eki ise yeni anlamlar kazanan özelliktedir. Bu dili özel yapan bazı bilim adamlarının söylediği gibi ‘mühendis işi ‘ gibi sanatçının elinden çıkan binlerce yıl yaşayacak bir şaheser. Ses düzeni , katmanları , mecazi derinliği ile üstün bir dil…

Yapım Ekinin İşlevi

göz: görme organı
gözlük: görme eylemine yarayan alet
gözlükçü: görme aletini satan kişi
Yeni sesler eklendikçe yeni anlamlar kazanıyor. Çekim eki dediğimiz unsur sözcüğü hacimsel olarak büyütüp anlamsal olarak değiştirmiyor.
kitap: okunmak için yazılmış nesne kitaplar: sayıca fazla okunmak için yazılan nesne
git: gel’ menin zıttı uzaklaşma hareketi
gitti: gel’menin zıttı uzaklaşma hareketi.
Büyülü gibi gelen bu dil değişik devlet dönemlerinde kıymeti anlaşılmasa da bazen itilse de bu güne kadar yaşadı.

 

Bu Dil Ne Kadar Yaygın 

Türkçe geniş bir devlet kitlesinde farklı ağız- şive-lehçe şekilleriyle yazılıyor ve konuşuluyor.  Konuşan toplumların ayrı özelliği de özentiden uzak olarak devletlerin öz ve ana dili olması. Türkçe resmî dil olarak Türki devletler ve birçok ulusal devlet içinde Türk toplulukları arasında konuşulmaktadır.

Dilin Ortaya Çıkışı

Dillerin ortaya çıkışı karanlık bir devir olarak bilinir aslında öyle değildir yaşayan dilin yaşayan sözcüklerine bakarak arkeolok gibi değerlendirebilirsiniz. Her kelime sizi bir sembole her sembol bir uygarlığa ulaştırır. Burda da bir zorluk çıkar karşınıza dilin canlı gibi değişen dönüşen yapıda olması.

 

Diğer Dillerle Karşılaştırma

Kaşgarlı Mahmut’tan
Karamanoğlu Mehmet’te ve Cumhuriyete bu dili yaşatan insanımızın her ferdi dil kadar kıymetlidir. Bir kelimeye onlarca anlam yükleyerek işleyen unutturmayan insanımız mecaz anlam gücü ile dünya dillerine fark atan dilimiz uluslararası olmasa da yaygınlığını ve gücünü korumaktadır. Emperyal bir yapıda olmaması onu kısıtlasa da öğrenme aşaması ve kıvraklığı ile binlerce dilden daha kolaydır. Bir kelime kökü öğrenerek yapım ve çekim ekiyle rahatça anlamlı yeni kelimeler oluşturabilirsiniz. Cumhuriyet döneminde bilim insanlarının dikkatini Türkçe üzerine çekmek için ortaya atılan Güneş Dil Teorisi ayrı bir yere sahip. Bu amaçla dünya dillerindeki kelimelerin çoğu taranmış ve çok ilginç neticelere ulaşılmış.

Mecaz Anlam

Dillerin derinliği anlamsal olarak yüzyıllardır işlendiğinin göstergesidir. Dil içinde bir sözcüğün birden çok kavramı veya durumu ortaya koyması onun işlevselliğinin işaretidir. İnsanlar çizilen yoldan değil kestirme yoldan gitmesine bakabilirsiniz. Zihin hep kısa yolu seçer.Az sözle çok şey anlatmak ister. Dilinizin sınırları dünyanızın sınırlarını belirleyecek. Mecazi derinlikle düşünsel derinliğe ulaşacaksınız.  İşte bu dilin yüzlerce yüzünden bir  yüz… Dil üzerine serbest çağrışımlı ne okurum derseniz ; Bye Bye Türkçe, Oktay Sinanoğlu .
guest
212 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments